Wat kan je doen tegen kindermishandeling?

Het is niet altijd zichtbaar voor de buitenwereld als een kind of jongere slachtoffer is van mishandeling of verwaarlozing. Daardoor krijgen kinderen en hun gezinnen niet steeds de hulp die nodig is om kindermishandeling te kunnen stoppen. Het is echter heel belangrijk dat er hulp komt, want hoe vroeger kindermishandeling voorkomen of gestopt wordt, hoe minder schade kinderen oplopen en hoe meer kansen op herstel er in het gezin zijn.

Indien je zelf slachtoffer bent van kindermishandeling, kan je terecht bij de chatbox Nupraatikerover.be. Je kan er anoniem chatten over seksueel misbruik, kindermishandeling, en verwaarlozing. Je kan ook bellen naar het nummer 1712, waar een hulpverlener naar jouw verhaal zal luisteren en je advies kan geven. Indien je de stap naar hulpverlening best groot vindt, kan je ook iemand in je omgeving in vertrouwen nemen. Die vertrouwenspersoon kan samen met jou bekijken hoe je de hulp kan krijgen die je nodig hebt.



Ook voor ouders is het belangrijk dat ze de juiste hulp krijgen indien ze menen dat hun kind slachtoffer is van kindermishandeling. Soms is een ouder zelf degene die geweld pleegt of verwaarlozend is, waardoor de stap om hulp te zoeken groter wordt. Toch is het belangrijk dat ook deze ouders durven spreken, zodat zij ook de juiste hulp voor hun kinderen en hun gezin kunnen krijgen. Ouders kunnen terecht bij 1712, waar een hulpverlener naar hun verhaal zal luisteren en advies zal geven. Maar daarnaast kunnen ouders ook beroep doen op iemand die ze vertrouwen en die hen wegwijs kan maken in het hulplandschap, zoals een huisarts, het CAW, een CLB-medewerker, …

Indien je als burger bezorgd bent over een kind uit je omgeving, kan je terecht bij 1712. Daar zal een hulpverlener naar je bezorgdheden luisteren en samen met jou de ernst proberen in te schatten en bekijken welke stappen verder gezet kunnen worden om dit kind te helpen.

Hulpverleners kunnen rechtstreeks met hun verontrusting terecht bij het Vertrouwenscentrum Kindermishandeling van de regio waar het kind in kwestie gedomicilieerd is.
Wat is kindermishandeling?

Kindermishandeling is elke vorm van lichamelijk, emotioneel of seksueel geweld waar kinderen slachtoffer van zijn. Niet door ongeval, maar door daden of nalatigheden van ouders of andere personen. De gevolgen van kindermishandeling brengen de ontwikkeling van het kind ernstig in gevaar. We onderscheiden deze vormen van kindermishandeling:

Lichamelijke mishandeling en verwaarlozing

We spreken van lichamelijke kindermishandeling, wanneer een volwassene fysiek geweld pleegt op een kind of een jongere. Voorbeelden hiervan zijn: slaan, schoppen, bijten, het toebrengen van brand- of snijwonden, krabben, schudden, vergiftigen, … Dit geweld is verschillend van een ongeval.

Wanneer een volwassene een kind of jongere niet de nodige lichamelijke verzorging geeft, is er sprake van lichamelijke verwaarlozing. Dit houdt in dat er geen, te weinig of verkeerde aandacht is voor kledij, voeding, slaap, veiligheid, medische verzorging, …



Emotionele mishandeling en verwaarlozing

Bij emotionele mishandeling denken we aan een heel spectrum aan negatieve houdingen van een volwassene naar een kind: schreeuwen, uitschelden, kleineren, vernederen, bedreigen, chanteren, afwijzen, opsluiten, pesten, verwerpen te hoge eisen stellen, beschuldigen, … Kinderen of jongeren getuige laten zijn van partnergeweld is eveneens emotionele kindermishandeling.

Er is sprake van emotionele verwaarlozing, wanneer een volwassene onvoldoende of geen aandacht schenkt aan de emotionele noden van het kind of de jongere. Er is een tekort aan liefde, aandacht, betrokkenheid, interesse, respect, onderwijs, communicatie, veiligheid, voorspelbaarheid,… Andere voorbeelden zijn: opsluiting, negeren, niet luisteren,…

Seksueel misbruik

We spreken van seksueel misbruik wanneer een kind of jongere door een volwassene betrokken wordt bij seksuele activiteiten die niet passen bij de leeftijd van het kind of de jongere en die kaderen in de behoeftebevrediging van de volwassene. Seksueel misbruik kent vele gradaties. Het gaat van begluren, aanraken, strelen, zoenen, tonen van pornografisch materiaal,… tot expliciete seksuele handelingen zoals penetratie. Bij seksueel misbruik worden de grenzen van het kind of de jongere overschreden en ontstaan er vaak gevoelens van verwarring en onmacht.

Het seksueel misbruik kan zowel door een familielid als door een buitenstaander gepleegd worden. Ook tussen kinderen en jongeren kan er sprake zijn van seksueel grensoverschrijdend gedrag.

Enkele bijzondere vormen van kindermishandeling:

- Factitious disorder by proxy (of Münchhausen by proxy)
- Shaken Infant Syndrome (SIS)
- Institutionele en structurele kindermishandeling
- Psychogene dwerggroei (of failure to thrive)
Wat doet kindermishandeling met je?

Kindermishandeling heeft een impact op de ontwikkeling van kinderen. Deze gevolgen kunnen erg verschillen en zijn onder andere afhankelijk van onderstaande factoren:

- de leeftijd waarop de mishandeling aanvat
- de ernst en de duur van de mishandeling
- de aard van de relatie met de volwassene die mishandelt
- de plicht tot geheimhouding
- de steun die het kind vanuit de omgeving ervaart
- de veerkracht van het kind

We onderscheiden gevolgen op verschillende vlakken:

Lichamelijke gevolgen: blauwe plekken, schaafwonden, verwondingen aan organen, kneuzingen, brandwonden, breuken, gebrek aan hygiëne, ontwikkelingsachterstand, neurologische problemen, hersenletsel, groeistoornissen, seksueel overdraagbare aandoeningen, handicap, motorische beperkingen...

Psychische gevolgen: laag gevoel van eigenwaarde, wantrouwen naar anderen, relationele problemen, gedragsproblemen, stemmingsstoornissen, angststoornissen, agressiviteit, cognitieve beperkingen, post-traumatische stressstoornis, suïcide(gedachten), zelfverwonding, psychosomatische klachten, slaapstoornissen, …



De gevolgen van kindermishandeling zijn niet altijd meteen merkbaar. Sommige worden pas echt zichtbaar wanneer het kind volwassen is. Kindermishandeling kan zeer traumatisch zijn. Toch hebben kinderen vaak een enorme veerkracht die hen kan helpen dit trauma te boven te komen. Herstel is mogelijk, op voorwaarde dat de mishandeling stopt, dat er erkenning komt en dat het kind zich opnieuw veilig kan voelen. Daarom is het belangrijk dat de juiste hulp geboden wordt.
Bovenstaande informatie komt van het Vertrouwenscentrum Kindermishandeling en kan u terugvinden op http://www.vertrouwenscentrum-kindermishandeling.be